 |
|
|
|
|
|
|
|
|
Yanık Tedavisi 2
NUTRİSYON :
Enteral veya parenteral diyet başlanmazsa, total vucut yüzey alanının % 40 ından fazlası yanan çocuklarda yanıktan sonraki ilk 3 hafta içinde vucut ağırlığının % 25 i kaybolur.
Vucut yüzey alanlarının % 25 i yanan hastaların metabolik hızı normalin 1,5 misli artar. Yanık yüzeyi % 40 dan fazla olursa metabolik hız normalin 2 misli olur. Vucut ağırlığının korunması enteral veya parenteral hiperalimentasyona bağlıdır.
Günlük 25 kcal / kg kalorinin yanısıra 40 kcal / her % yanık alanı için ek kalori verilmelidir.
Yanık hastasının kalori ihtiyacı : 25 kcal / kg + 40 kcal / % yanık şeklindedir.
Vucut yüzey alanının % 40 ından fazlası yanan hastalarda ; 1500 kcal / m2 TBSA + 1500 kcal / m2. yanık yüzey alanı olacak şekilde 24 saatlik kalori verilirse vucut ağırlığı +/- % 5 sınırları içinde korunur.
Çocuk : 1800 kcal / m2 + 2200 kcal / m2 yanık.
Erişkin : 1500 kcal / m2 + 1500 kcal / m2 yanık.
Yanıklı çocuklarda protein kalori malnutrisyonu sıktır. Çünkü vucut yağları ve kas kitlesi erişkine göre daha azdır. Kalori , eğer mümkünse , öncelikle enteral yoldan verilmelidir. Olguların çoğunda 3 – 6 saat içinde enteral beslenmeye başlanabilir.
Geniş termal yanıkları olan hastalarda enteral beslenme TPN ye tercih edilmelidir.
Parenteral hiperalimentasyonun immün sistem ve sağ kalım üzerine olumsuz etkileri vardır. Fakat TPN ile belirgin miktarda fazla kalori verilebileceği de açıktır.
Saito , hayvan modelinde , IV beslenmenin mukozal ağırlığı ve kalınlığı enteral beslenmeye göre azalttığını göstermiştir. Bununsonucunda daha ince bir mukoza besinleri daha az absorbe edecektir ve bakterilere karşı daha geçirgen olacaktır.
Yanık travmasından sonra enteral beslenme ile karşılaştırıldığında , parenteral beslenmede mortalitenin daha fazla olduğu görülmüştür. Bu nedenle yanıklı hastalarda parenteral nutrisyon tercih edilmez. Mümkünse enteral beslenme kullanılır. Zorunlu kalınırsa TPN uygulanır.
Enteral Beslenme :
1) Metabolik hızı
2) Gastrik atrofiyi
3) Bakteriyal translokasyonu
4) Sepsisi azaltır.
Vucut yüzey alanının % 40 ından fazlası yanan hastalarda vucut ağırlığı korunuyorsa kas kitlesi kayboluyordur ve viseral yağ yer değişimi ( özellikle hepatositlerde) söz konusudur.
Sonuç olarak karaciğer 2 – 3 misli büyümektedir.
> 2 yaş çocuklarda
> % 40 TBSA yanıkta travmadan sonraki ilk yıl içinde belirgin bir gelişme geriliği söz konusudur.
Yeterli diyet ve maksimum egzersiz durumunda bile yanıktan sonraki ilk yıl içinde belirgin bir gelişme duraksaması söz konusudur. Fakat yanıktan 3 yıl sonra duraksayan büyüme tekrar normale döner. Bu belirgin büyüme geçikmesi , kas atrofisi , growth hormon ve IGF-1 üretimindeki azalma nedenlerinden dolayı rekombinant insan growth hormonu verilmesi gündeme gelmiştir.
0,1 – 0,2 mg rekombinant GH / kg / gün yanıklı hastalarda uygulanabilir.
YARA BAKIMI :
Yanık yarasındaki patofizyolojik mekanizma , ısının dokulara uygulanması sonucunda proteinlerin denatüre olmasııdır. Sonuçta hücresel metabolik olaylar bozulur. Genişlik ve derinlik olarak yaralanmanın şiddeti :
1) Isıya maruz kalma süresi
2) Isı kayanğının gücü
3) Maruz kalan bölgedeki derinin kalınlığı.
Yanık yaraları:
1) Kısmi ( 2 . derece )
2) Tam tabaka ( 3. derece) olarak ikiye ayrılırlar.
Kısmi yanıklar ( 2. derece ) canlı epitel içerirler ve eğer travma veya infeksiyondan korunurlarsa, spontan olarak yara reepitelizasyonu olacaktır.
Parsiyel 1. derece
2. derece
Full Thickness 3. derece (derin dermal yanık)
Parsiyel yanık , pembe – kırmızı renkli, ıslak i vezikül ve büller ile kaplı ve ağrılı lezyondur.
Tam tabaka yanık, tüm canlı epitelyal elemanların kaybolduğu yanıktır.
Bu yanıklarda yara kuru ve translusenttir. Süperfisyel venlerin trombozu söz konusudur. Sinir liflerinin tahribi söz konusu olduğu için yanık bölgesinin duyusu yoktur. Ağrı duyulmaz. Tüm tam tabaka yanıklarda eksizyon ve kütanöz otogreft yapılır.
< % 40 TBSA yanıklar genellikle tek seansda eksize edilir.
Yanık alanı > % 40 TBSA ise , donör alanı yetersiz kalacaktır. Bu durumda biyolojik pansumanlar kullılır.
BİYOLOJİK PANSUMANLAR :
1) Yara yüzeyine yapışırlar
2) Yaradaki bakteriyel kolonizasyonu azaltırlar.
3) Sıvı ve protein kaybını sınırlarlar.
4) Ağrıyı azaltırlar
5) Topikal antimikrobiyal ajanlardan daha fazla epitelizasyon hızını arttırırlar.
- Biobrane
- Opsite
- Tegaderm sentetik pansumanlar.
Süperfisyel parsiyel yanık ( 1. ve 2 . derece) pansumanında kullanılabilirler.
Biobrane , iki tabakalı , içte domuz kollageni ile kaplı örülmüş naylon ; dışta ise silikon tabakası bulunan sentetik pansuman malzemesidir. Biobranın başarılı olmasının nedeni yaraya adezyonu 3 – 4 günde olur. Altında sıvı birikirse aspire edilmelidir.
Eğer yara pürülan ise, Biobrane kaldırılır. Yara temizlendikten sonra yenisi konur.
Opsite , tegaderm gibi diğer elastik, adezif pansumanlarda kullanılabilir.
Altında biriken sıvı bulanık ise pansuman açılır. Yoksa yara reepitelize olana kadar yerinde bırakılır.
Sentetik pansumanların avantajları :
1) Ağrıyı azaltırlar.
2) Maliyeti düşürürler
3) Topikal antimikrobiyal ajanlardan daha hızlı bir reepitelizasyon sağlarlar.
Yanık yarasını patojenlerden korumanın en etkili yolu nekrotik dokunun eksizyonu ve yaranın canlı bir otolog dokuyla kaplanmasıdır.
Full-Thickness yanıkların erken eksizyonu ve hemen Split-Thickness deri grefti uygulanması tanımlanmış ve son zamanlarda rutin olarak kullanılmaya başlanmıştır. Erken tanjansiyal eksizyon ağrıyı ve infeksiyonu azaltmaktadır. Ayrıca ilk 24 saat içinde erken tanjansiyal eksizyon yapılan hastalardaki kan kaybı, 48 saatten sonra yapılan eksizyondaki kan akybının yarısı kadar olmaktadır. İki farklı tip eksizyon vardır:
1) Fasiyal eksizyon
2) Tanjansiyal eksizyon.
Fasiyal eksizyon : teknik olarak kolaydır. Daha az kan kaybı söz konusudur. Kas fasyasına kadar tüm dokuların eksizyonunu içerir. Bu tip eksizyon vucutta daha çok deformasyon yapabilir.
Tanjansiyal eksizyon : Canlı dokuya ulaşana dek ince doku tabakalarının eksizyonu demektir. Daha çok kan kaybı söz konusudur. Doku yatağında dermisin derin tabakaları ve subkütan yağ dokusu vardır.
Yanık eksize edildikten sonra canlı doku ile kapatılması gerekir. Yara kapanması için cilt grefti kullanılmalıdır.
Eğer yanık alan > % 40 ise donör sahası yetersiz kalacaktır. Bu durumda geçici kapama için allogreft kullanılmalıdır. Fazla miktardaki allogreftler kadavradan elde edilirler. Allograft infeksiyonları taşıyabilir. Doku kültürü ortamında buzdolbında 4 C de en fazla 10 gün canlı tutulabilir.
Birçok yanık merkezinde allogreftler kriyopreservasyon tekniği ile – 70 C de saklanır.
Xenograft allograftın yerine kullanılabilir. En sık domuz derisi xenograft olarak kullanılır. ( insan derisine çok benzer). Donmuş olarak saklanır.
Xenograft, yanık yarasına fibrin bağları ve graft dermisi içine fibrovasküler büyüme ile yapışır. Xenograft proteolizise uğrayarak parçalanır. Bu yüzden infeksiyona karşı kadaverik allografttan daha az etkilidir. İnfeksiyondan korunmak için gümüş nitrata batırılmış xenograft vardır.
Yanıklar tercihen ;
1) 2:1 meş otogreft ile
2) 4:1 meş otogreft ve 2:1 meş kadaverik allogreft ile kapatılır.
Yüz ve boyun bölgesinde meşsiz cilt grefti kullanılır. (Elde de)
Yüz , boyun , el ; skar dokusunu önlemek için meşli greftte eksüda kolay drene olur.
Uyarı: Sitede yer alan her türlü içerik sitemizin telif hakları kapsamında olup, koruma altındaki bilgilerin aynen kullanılması, 5846 sayılı FSEK ve 5651 sa. İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Suçun Önlenmesi' ne ilişkin yasalara göre maddi ve manevi tazminat talep etme hakkımızı doğurmakta ve ceza davalarına muhatap olmanız yanında sitenizin kapatılmasını da sonuçlamaktadır.
Yanık Tedavisi 2 toplam 1995 defa okundu
 Sayfayı Yazdır  Arkadaşına Gönder
Bağlantılı Bebek & Çocuk Hastalıkları :
| |
|
|
|
|
|
Reklam Ver - Satın Al
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap